తెనుగుబాల శతకం

1.      ఎల్లజీవకోటి సృష్టించి పోషించు

ఆద్యునకుఁ గృతజ్ఞతాంజలిడుము

కనులు తెరుచువేళ, కనులు మోడుచువేళ

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

2.      ముఖము కడిగి, స్నానమొనరించి, వలువలు

గట్టి తలనుదువ్వి, బొట్టు పెట్టి

చలిది మెనవి, బడికి సన్నద్ధుఁడవు కమ్ము

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

౩.       బయలుదేరుమోయి, బడిగంట గణగణ

మ్రోగినంత, వలదు జాగు సుమంత

క్లాసు పిల్లలరుగో! కదలుచున్నారురా!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

4.      కళలుదేఱు నీ ముఖాన, లేనవ్వు వె

న్నెల రహింప, వేడ్క తొలకరింప

పలకపొత్తమూని పాఠశాలకు బొమ్ము!    

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

5.      పాదరసము వోలెఁ బర్వెత్తు బుద్ధి వి

కాసగరిమఁ జూపఁ గడఁగవలయు,

నాగరికత కీవు నవ్యతల్ దిద్దుమా!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

6.      అడుగు ప్రశ్నలకును, అనుమానములులేని,

తడుముకొనని, పరుల నడుగఁ బోని ,

ఉచితమగు జవాబు లొసగుము “చకచక’

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

7.      పాఠములను, బద్య పఠనంబునందు, నీ

కీడు నిలుచువారి నెసఁగ నీకు

నీకు లెక్కలందు నీవకావలె సాటి

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

8.      బడికి ముందు నీవ, పాఠoబులకు నీవ,

మార్కులందు నీవ, మంచికీవ

“ఫస్టున” నిలబడఁగ వలయురా! యన్నింట

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

9.      ఇంటికిచ్చువని, నొకించుక విడఁబోకు

శ్రద్ధ యెడఁద బూని సలుపు మద్ది,

దేశికుండు మెచ్చుఁ దెలివియు హెచ్చురా!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

10.  విఱనియిమ్ము “కణిక “, “పెన్సిలు” వ్రాసికో

నిమ్ము, జార్చి “యింకు “ నిమ్ము బొట్లు

సాయ మూనుమోయి! సహపాఠకులకిట్లు

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

11.  వలక మఱచితంచు, బలపమ్ము లేదంచు

“బెన్సిలు“కును ములుకు విఱిగెనంచు ,

జీటిమాటి  కిల్లు జేరఁబోరాదురా!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

12.  పరుల వస్తువొకటిబడెనేని నీ కంట

“నొంటి” దని గ్రహింప నూహగొనకు,

ఒజ్జ కిమ్ము, దాన, నూరెల్ల  మెచ్చురా!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

13.  గిల్లి, ‘పేచి’ పెచ్చరిల్ల జేయకు మెందు,

లేనిపోని ‘చాడి’ బూనఁబోకు

పెంచఁ బోకు, మిత్రభేద నీతి నొకింత

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

14.  వందలాది పద్య బాణముల్ గుప్పింప

జాలు దేని, సవ్యసాచి వండ్రు

సభలలోన, నీ ప్రశంస మిన్నంటురా!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

15.  వ్యాకరణము రాక, భాషలో “నివి తప్పు”

“లివ్వి యొప్పు” లంచు నెఱుగలేవు,

గాన శ్రమకు నోర్చియైన “గ్రామరు” గొమ్ము

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

16.  లేనివానియెడల న్యూనత సూపకు 

జాలిపడుము నుంత సాయపడుము

ఆశిషంబు లిడుదు ,రమరులు మెచ్చి

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

17.  చీమకైన హాని సేయరాదను మాట

హృదయ మున్నవార లేగుబాట

ఎల్లజీవులందు నీశుఁ డొక్కoడౌట

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

18.  కల్లలాడరాదు, కపటియై మనరాదు

చెప్పరాని చేటు చివరఁ గలుగు,

“గొల్లపిల్లవాని కల్ల – కథ వినవో”

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

19.  ఆడుపిల్లలెల్ల, రక్కచెల్లెండ్రు, సో

దరులు బాలురెల్ల, రరసి గనుము

అన్యులెవ్వరిందు నందఱు నీవారె!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

20.  చదువుటలును, వ్రాయఁజాలుట ,లేయింటి

చిన్నిపాపలైనఁ జేయగలరు

చదువనంగ వమల సాహిత్యమే సుమీ!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

21.  పంచకావ్య పఠన మించుక లేకున్నఁ 

బేరులైనఁ గడకు నేరకున్నఁ 

జదువుకొన్న వారి సరస నిల్వగ లావె

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

22.  కొసరి కమ్మనైన గొంతెత్తి సికమట్లు

పద్యపఠన సేయ వలయునోయి!

వినెడు వార, లనుభవింప వలయు హాయి!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

23.  నీ వెసంగు చోట తావి “గుప్ గు” ప్పను

మల్లెవోల, మేలు జల్లుమోయి!

నీ దువర్తనమె, జవాది కావలయురా!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

24.  నిరతి నెగడవలయు, నీ యండ పేదకు

మఱియు బిన్నకును, అమాయకునకు,

నివ్వటిల్ల వలయు నీదండ బడికెల్ల

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

25.  ప్రతి దినమ్ము లేచి ప్రత్యూషమునఁ బాఠ్య

విషయ రాజి వల్లె వేయుదేని,

శారదాదయా ప్రసన్నత లబ్బురా!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

26.  బలమె సంగెనంచు బలనoత పెట్టకు

పిన్నవారి, నెడద వెఱచు వారి,

నిన్నువించు బలు, ల నేకులున్నారులే!    

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

27.  తప్పు నొప్పుకొనుట తప్పుకా, దది  హీన

తయునుగాదు గొప్పదనము నూవె !

ఒప్పుకొనడె గాంధి తప్పులు పల్మరుల్

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

28.  అచ్చటచట నాడి యల్లరీడుల గూడి,

తీఱబోని తగవు తేకుమోయి!

బేరజములు రోసి, పెంచుము నీవాసి,

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

29.  త్రాగుబోతువోలె, తందనాలాడకు

తిట్టబోకు, మొరుల, గొట్టబోకు,

రేగుకంపవోలె రేగి , కాట్లాడకు

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

30.  మంచితనవు మలయమారుత సౌరభ

మ్ములను దెసలనింప గలుగుదేని!

“తల్లిదండ్రి  కడుపు చల్లన “ యనియండ్రు

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

31.  ముద్దులొలుకు ‘ముత్యములకోవ‘ లటు ,లక్క

రముల వరుసలెల్ల వ్రాయవలయు,

రోతబుట్టు చెనఁటి వ్రాత వద్దురబాబు!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

32.  నిన్ను జూడరెవరు, నీ వ్రాత గని సువ

ర్ణాక్ష  రమ్ము లెవరి వందు రివ్వి!

“ఏ వరాలకడుపు పావన ఫల” మండ్రు

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

33.  మెల్లజేరి, పొగడి, బెల్లించి, నీ తేగ

ముక్కనైన విడడు టక్కరీడు!

కాకిగన్ను గప్పెగద  నక్క! మఱతువా!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

34.  గడ్డ పెరుగు, చలిదికన్న బలాహార

మెద్ది కలదు? పాలమించు నెద్ది ?  

“కాఫి, టీలు,ను విక్షి కవితవదార్ధముల్

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

35.  తప్పులేని వేళ, ధైర్యంబు గోల్పోకు

జబ్బచఱచి నిలుము సత్య మందు

నిన్ను గాచు శివుడు నివసించి ఋతమందు !

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

36.  పరుల తప్పు బట్ట బరువు లెత్తగబోకు,

మేలుకాదు పిసరు, మెచ్చరెవరు,

ఎదురువచ్చు సహిత, మింతంత కాదురా!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

37.  ఎట్టివానినైన , నెగాతాళిసేయకు,

వెక్కిరింపబోకు వికలదేహు,

ఎత్తిపొడువబోకు, మేకృతఘ్నునిగాని,

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

38.  ఎందఱున్నవారొ! ఈ చిటి  పొటిపాప

లందు, “నెహ్రు” “లిందిరమ్మ” లంత

వార, లుజ్జ్వలంపు భావిభాసిలువారు!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

39.  ధనము సౌఖ్యమిచ్చు “దన” యనువారికే!

సౌఖ్యమిచ్చు గళలు, జనులకెల్ల

ఇడదు “లుబ్దత” సుఖ, మెవ్వారికైనను,

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

40.  మంచివానికిమ్ము, మంచిపనుల కిమ్ము

మంచినుడులకిమ్ము, మనసులోతు

మంచియనెడు నద్దమందు నిన్గనుమురా! 

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

41.  అవసరమునకైన, యాచింపగాబోకు,

మున్నదాన దృప్తి నొందుమెందు,

వెలితి జూపబోకు, వెకలివి కాబోకు,

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

42.  హృదయమిడు సుహృత్తు, నెవుడైన, నెదియైన,

హద్దు మీఱకుండ, నడుగవచ్చు,

జెలిమి జిదుపరాదు చేయ నభ్యర్ధనల్

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

43.  చేరి యోగ్యునొద్ద జేయిసాచిన వేళ,

నీయకున్న, నింత హీతము గలుగు

జెనటి, మొకమువాయ జీవాట్లు పెట్టురా!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

44.  క్లాసు పిల్లలకును గావలె నీవ, యా

ప్తుండ, వాత్మ బంధువుడవు, సఖుడ,

విష్ట గురుడ, వెల్లయెడ, నాడ, నాడింప,

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

45.  చదువులేక, లేదుకద ప్రజారాజ్యంబు

ప్రజల ప్రతినిధులదె పాలనంబు,

బాలలెల్ల బ్రజలు, భావినాయకులును

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

46.  పౌరవిధు లెఱిoగి, బాధ్యతల్ గుఱుతించి,

మఱచి స్వార్ధపరత, దెఱచి కన్ను,

అడుగు బెట్టుమోయి, ఆశా జగత్తున,

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

47.  ఓటు విలువ దెలిసి, యుపయోగమంద జా

లిన జనుండు చదువు కొనిన వాడె!

చదువనంగ హృదయ సంస్కార బలమురా!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

48.  మాటలాడుమోయి, మంచిగా, జల్లగా,

మెల్లగా, హీతమ్ము, మృదువు గాగ

బరులయెదలు పొంగు పన్నీటి జల్లుగా

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

49.  నిన్నుజూచి మెచ్చి నేర్చికోవలయు , నా

దర్శిచరిత , నీతి ధర్మములను.

చదువు చదురులెల్ల, సాటి బాలకకోటి!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

50.  నిలుపుకొమ్ము పరువు, నీ దేశ ,జాతి,జా

తీయతా పతాక దీప్తకీర్తి!

అవ్విలేక పోకకైనను గొఱగావు.

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

51.  ఏ విదేశమందు, నే సభావేదిపై ,

నెచటనైన ఱొమ్ము నింత జేసి

తెనుగుగడ్డ వాసి తెలిపి ‘జే’ కొట్టరా!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

52.  మాతృదేవి యొకటి, మాతృభూమి యొకండు,

మాతృభాష యొoడు , మాన్యము గద

మాతృశబ్దము విని, మది పులకింపదా !

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

53.  ఆదరించి, యతిధి – నభ్యాగతిని, సేద

దీర్చి, కడుపు నింపి , తృప్తి గూర్చు

నాంధ్రసీమ యిద్ది! “యన్నపూర్ణ” గృహంబు

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

54.  ఇచటి పుణ్యనదులు, నిచటి సాగరతీర

నాళికేర నందనములు గంటె!

బహుళ సస్యహరితభరిత మాoధ్రోరోర్విరా !

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

55.  ఇచటి శిల్పకళలు, మృధు కవితాగాన

లీల, లిచటి  చిత్రలేఖనములు,

నెచట గలవు! సొంపులిడు గుళ్ళ గోపురాల్

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

56.  మనయదృష్ట నిధులు, - మావి, సపోటాలు ,

అరటి పనస జాతు – లమరతరులు

నవరసాల కమల నారింజ బత్తయీల్ ,

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

57.  ఇచటి గడ్డపెరుగు, నిచటి జిడ్డుఘృతంబు,

కమ్మనైన “జున్ను – గడ్డ” పాలు

పాయసములు, గాన వచ్చునా యెoడెడ!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

58.  ఇచటి వర్షధార – లిచటి చల్లని గాలు,

లిచటి వేసవి, మఱియెచట గలవు!

మన త్రిలింగసీమ, మఱవజెల్లదు సుమా!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

59.  ‘గంగ’ కన్న మిన్న ‘గౌతమి’ మనకిట

‘కృష్ణ’ యమున కన్న నేమి లొచ్చు !

వేంకటేశ్వరుoడు వేలువు మనకెల్ల.

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

60.  తల్లిదండ్రి మనకు దనువులిచ్చినవారు

దేశికుoడు గుణము దిద్దు ఘనుడు

వారి దీవెనలకు బ్రణతు లర్పింపుమా!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

61.  తల్లికన్న మించు దైవంబు మఱిలేదు

నాన్న కన్న మిన్న యెన్న సున్న 

జన్మభూమి కన్న స్వర్గంబు లేదురా!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

62.  ధనముకన్న మిన్న ఘనమానవత్వంబు

కులముకన్న మిన్న గుణ ధనంబు

చదువుకన్న మిన్న హృదయ సంస్కారంబు

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

63.  కృషి యొకింత విడకు, మీశుడిచ్చు “ఫలమ్మో!

తృణమో !” కళ్ళ కద్దుకొనుము తృప్తి,

కోరికలను బెంచి నైరాశ్యమందకు

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

64.  వట్టి పొట్టకూటి బ్రతుకేల ? పురుషార్ధ

రహిత జీవనము నిరర్ధకమ్ము .

కాకి బకము లొకరిచీకు బోగొట్టునా!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

65.  బాలలన్న భావిభారత పౌరులు

జగము నుద్ధరింప జ్ఞాననిధులు

సరళగుణ వికాస సాత్వికమూర్తులు

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

66.  ఒజ్జలన్న భారతోజ్వల భావి భా

గ్యంబు రేఖ దిద్ద గలుగువారు!

భారతీయ సంస్కృతీరత బోధకుల్!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

67.  చదువు సఖుడు, గురుడు చదువు మూడవకన్ను,

చదువు సంస్కృతినిధి, సౌఖ్యకరము,

చదువుమించు నాత్మ సంపదలేదురా!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

68.  ఆత్మగౌరవమ్ము, లందఱిసొత్తు, నీ

కొక్కరునికి “జేబురొక్క “ మగునె ?

మన్ననం బొసంగి మర్యాద గాంచరా!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

69.  నరనరాన హర్ష ఝరులు బాఱిoచి, మ

త్తెక్కజేయు, నెడద జొక్కజేయు ,

అమలగానవిద్య నభ్యసింపు మొకింత !

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

70.  గొంతుతీయ దనము కోటి జన్మల తప:

ఫలనుధార్ధ్ర సుకృత వశతగాక,

సాధనాంతరముల సాధింపబడదురా !

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

71.  పరుల సేవ సేయువాడె మానవుడన్న

బరులకున్న దిచ్చువాడె వేల్పు !

పరుల మోసగించు వాడె దానవుడన్న

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

72.  కష్ట కాలమందు నష్ట కష్టములోర్చి

సాకువాడె దైవ సముడుగాక !

“అన్నమన్న”సున్నమదె ! యన్న వాడౌనె!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

73.  ఎట్టి సమయమందు నేని “అన్యుల దూష

ణమ్మువలదు భూషణమ్ముదక్క”!

నాల్కయొకడ, ముప్పునకు మెప్పునకునైన,

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

74.  త్రొక్కబడుచునుండు నొక్క శిలాఖండ,

మొకడు దేవవూజ లొందుచుండు

అదె యభాగ్యమన్న, ఆలయోగబలమన్న!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

75.  సరళ సంస్కృతాన, సహజ సౌందర్యక

ల్పనలయమర  సృష్టి పొదుకొలిపి,

రాముపుణ్యగాధ వ్రాసెరా ! వాల్మీకి,

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

76.  “భారతంబు,” ”భాగవతంబు”,”గీతాసుధ”

వేదసంహితలను వెలయజేసె,

వేల్పుబాసయందు విమలుండు వ్యాసుండు

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

77.  కవుల పలుకులన్న గలకండ పలుకులు

కవనమన్న మలయ పవనమె  సుమి!

అమల కావ్యమన్న “ఆనంద గుళికిరా!”

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

78.  తెనుగు మల్లెతోట, తన చంద్రవంశీయ

రాజకథలు విరియ, రాజరాజు

పైడికాన్క  లిచ్చి భారతమ్ము వెలార్చె

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

79.  జాతిసంస్కృతి హిత సౌరభ్యముల్, తెన్గు

నాట, గప్రవు గవనముగ జల్లి

నన్నయ మనయెడల గన్నయ్య యయ్యెరా !

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

80.  మిసిమి, మీగడ, చవిమించి, “పాల్కోవాను”

మీఱు , రెండునఱయు భారతమును

“ఆదికవి” తెనుంగునంద మరించెరా !

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

81.  తెనుగుబాసహొయలు, తెనుగుదనముఠీవి,

తెనుగు తీయదనము దెలియజాటె;

“తిక్కన” మనపాలి దేవతామూర్తిరా!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

82.  సంస్కృతమున మోజు సడలించి, పదునేను

పర్వముల తెనుఁగు బారతంబు   

“ఆజ్యరుచి”ని మించి యలరిoచె “సోమాసి”

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

83.  పాలు పంచదారవలె, నాంధ్ర సంస్కృత

సమవదాల మధురశైలి గూర్చి

“ఎఱ్ఱన” మనరసిక హృదయాల దోచేరా!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

84.  గుబులు కొనుగులాబి గుత్తుల గుమగుమ

లెసగ శoభుదాను డిచ్చెమనకు

గానుక, యఱపర్వకలిత మాoధ్రీకృతి,

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

85.  ఇక్షురసముకన్న, ద్రాక్షాసవముకన్న

భాగవతము మధురభక్తి యుతము

“పోతన” కవనంబు పుణ్యభూమి ఫలంబు

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

86.  హలము బూని సేద్యమలరించె గుక్షికై ,

కలము బూని నింపె జ్ఞానసుధలు

“సహజబుధ్ధుడు” భోగసంగతి విరసుండు

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

87.  రాజు మాత్రగాడు, రారాజు కవులకు

“రాజరాజు” సాహితీజగాన ,

కృష్ణదేవరాయలే! “ఆంద్రభోజుండు”

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

88.  కదనమందు విలయకాలుడై యరులకు

గవులకయ్యె బెరటికల్పకమ్ము

ప్రౌఢకృతి జనకుడు, రాయలకెవరీడు !

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

89.  మగలె కాదు ప్రతిభచిగురించు మగువలు

సైత మల్లినారు జానుకైత,

మొల్ల, రంగజమ్మ అల్ల, వెంకమ, గంగ

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

90.  అల్లసాని, నంది, అయ్యలరాజ, పిం

గళి , తెనాలి, భట్టు, మలన, ధూర్జ

టి, మహనీయ కవులు సుమి! అష్టదిగ్గజాల్

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

91.  “కాళిదాసు” కంటే కవి కుమారుడు లేడు

‘హర్షు’ వంటి సృవతి యసలె లేడు

‘కోహీనూరు’ వంటి గురురత్న మున్నదా!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

92.  తాటికాయలంత తమ తప్పులెఱుగరు

పరుల నలుసులెన్న ప్రభువులంత,

కడుపులోని క్రుళ్ళు గ్రహియింతు రెవ్వారు?

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

93.  ఉన్నతాశయముల, నురు దీక్షతో బూని

రేయి, పవలుగా బరిశ్రమించి,

కలలుపండ, సార్ధకము సేయవలయురా!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

94.  లెస్స చదివి, చేసి “ప్లీడరీ” రెండు చే

తుల గడించి పెంచవలయు వాసి,

“ఆంద్ర కేసరి” సరియనిపించుకోవలె,

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

95.  త్యాగశక్తి జూపె, నాత్మర్పణ మొసర్చి

రాష్ట్ర సిద్ధి గూర్చె , శ్రమలకోర్చి

“పొట్టి రాము”, డట్టి  దిట్టవు కావలె,

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

96.  “నెహ్రు, ‘బోసు’ వంటి నిస్స్వార్దు’డని , ‘పటేల్,

వంటి స్థైర్య చిత్తబలుడటంచ ,

లోక మెన్నవలయునీ కంజలి ఘటించి

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

97.  నేటి బుద్ధుడైన నిర్మలాహింస ప్ర

వక్త ‘గాంధి’ సాటివాడ వంచు

నీకు నెల్ల ప్రజలు ‘జే’ కొట్ట వలయురా!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

98.  కీర్తి గాంచినాడు ‘గీతాంజలి’ కతాన,

నతుల ‘నోబెలు’ బహుమతి గ్రహించి

'ఠాకు’, రట్టివాడవై, కాంచుము యశమ్ము

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

99.  తీయతీయ కలలదేలి, నీ బుద్ది కౌ

శలమే ‘పెట్టు బడిగ’ నిలువ జాలి,

పడసి వర్తకమ్ము, భావిసంపద గొమ్ము

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

100.                      ఠీవి మెఱయ గొమ్ము, టెక్నికల్ డిగ్రీ, ప

రిశ్రమలను, దేశవృద్ది బెంప

భరతమాత నోము ఫలియింప, సిరినింప,

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

101.                      దివమువదలి భువికి దిగిరారు దేవతల్

గొప్పదనము జూప గోరియెవరు!

త్యాగ గుణము వెలయు ధన్యులే యమరులు,

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

102.                      పరులమేలు గోరి పాట్పడుదేని, మ

హాత్ములేగు త్రోవ నరుగ గలవు!

పూవు పుట్టినపుడె తావి గుప్పనవలె

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

103.                      గొప్పవారి చరిత లెప్పుడు జదువుము

వారి యాచరణల తీరు గనుము

నీతి, రీతి, స్ఫూర్తి, నీకిచ్చు నవియెల్ల

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

104.                      అహము బెంచబోకు, మధికారము వరించె

నంచు, నిల్వగలదె? యట్టి పొంగు !

క్రుంగినపుడు నీవు క్రుళ్ళిపోయేవురా!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

105.                      కలిమి కలిగినంత గనులు నెత్తికినెక్కు

వార, లంతరువులు గోరుచుంద్రు,

బూటకమది బాబు! పోకుమాదారికి

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

106.                      గౌరవమ్మొసంగి  గౌరవమ్మును గొమ్ము

క్షీరమిచ్చి నీటిధార గొమ్ము

నీవు గోరు విలువ, నెఱపు మన్యులక్రేవ,    

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

107.                      పొగరుచూప బోకుమోయి! “సర్ పంచ్” కుమా

రుండ, “మెంబరు” “కొమరుండ “ నంచు;

ఎంతకాలమీ యదృష్టంబు నిలుచునో !

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

108.                      అరె! ఓరే ! యటంచు నధమ సంబోధన

నేయబోకు మేరి జీరునవుడు !

‘తక్కు వెక్కువ’ లను తలపు లెడ్డెవిసుమీ

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

109.                      అధిక నిద్రగనుట, యదియొక పాపంబు

అధిక భోజనంబు నఘకరంబు

అధిక ధనముగూర్చుటది మహాకలుషంబు

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

110.                      ఇంటదూఱి, కాక, మేదిచౌర్య మొనర్చె?

పికము మనకు దెచ్చి పెట్టేనేమి!

నోటితీయదన మె నూఱులాభములిచ్చు

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

111.                      అడుగరానివస్తు, వదియొక్కటే సుమీ!

అప్పు; చేతులారా ముప్పుగొనుటె !

అప్పులేని పేద ,ఆత్మశాంతికి బెద్ద

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

112.                      పుట్టునా! శివాజి బోలు పరాంగనా

మాతృభావశీల మాన్య సృవతి!

ఢిల్లి చక్రవర్తి గొల్లగొట్టిన మేటి!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

113.                      'చెప్పువార లెవుడు జేయ లేర’ను మాట

మఱవ బోకు, ప్రగతి మాన బోకు,

చేసి, ఫలముగనుము , చెప్పుమాపదపడి,

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

114.                      చదువలే డొకండు సాగిఇంచు కోతలు

చదువనీడు తోడి చదుపరులను

సరసజనకు, వాని సంగాత మొల్లకు,

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

115.                      నోట రామమంత్ర, మూటలు సాగ, డెం

దమును స్వార్ధచింత దడువుచుండు

లోభి, పిల్లి మెడకు రుద్రాక్షమాలరా!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

116.                      తనదుతప్పు తెలిసికొనజాలిన వివేకి

సత్యపధి ‘అహింస’ జనినతనసి!

భారతిజాతికయ్యె “బాపూజి” గాంధీజీ!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

117.                      రాజకీయ వేత్త, రచనాధురంధరుం,

డనశన  వ్రతంబు గొనినయోగి,

అంగవస్త్రధారి ,హరిజనాతిధి , గాంధి!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

118.                      వృత్తులందు లొచ్చు, లెచ్చులులేవు కా

వలయు వృత్తులెల్ల బ్రజల కొఱకు,

హీనుడెఱుగ డిద్ది ; ఇతి “గాంధిజి ఉవాచ”!

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

119.                      ఏక పుత్రుడయ్యు ,నింద్ర వైభవుడయ్యు ,

వలచె “సోషలిజము – బాట,” నెహ్రు!

“బాప్జి”వారసుండు ప్రధమ ప్రధానిరా !

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

120.                      నెహ్రూజీ, రచించె నేర్పుమీఱ “బ్రపంచ

చరిత”, “స్వీయచరిత,” “భరతదర్శనంబు”

విశ్వమెల్ల నమసులర్పింపoగా

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

121.                      పణము బెట్టి, బ్రతుకు భరత సమగ్రతా

వృద్ధికై యతించి రేయుబవలు

ద్యాగశీలి నెహ్రు – అయ్యేరా “చాచాజీ”

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

122.                      “ఇందిరాహయాము” – నందు, విదేశాoగ

విధి ఫలించె“ నంచు విశ్వనేత

లెల్ల, ముక్కులపయి, వ్రేళ్ళుoచుకొన్నారు !

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

123.                      తీయని హృదినిమ్ము, తీయనినుడు లిమ్ము ,

తీయనైన జెలిమి బాయకిమ్ము,

లోకమెల్ల బాడు, నీకు మంగళగీతి !

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !

124.                      కృతులు పెక్కు చేసీ కీరితిపండించు

కొన్న శిష్టనితుడు గురుడు గుణుడు

మలచె గృతిగ దీని, “మహమద్ హుసేన్ కవి “     

వినుత ధర్మశీల ! తెనుగుబాల !